Πρόσφατα διαβάσαμε άρθρο της εφημερίδας Πρωινή από το οποίο ενημερωθήκαμε πως καταδικάστηκε ο πρόεδρος του ορειβατικού συλλόγου Κ.Νευροκοπίου για τον θάνατο του συναθλητή μας Στέλιου Σαμαρά, ο οποίος χτυπήθηκε από κεραυνό κατά τη διάρκεια του αγώνα Six Peaks στις 6 κορυφές του Φαλακρού τον Αύγουστο του 2022. Καταδικάστηκε γιατί ενώ εκδόθηκε έκτακτο δελτίο επιδείνωσης καιρού, δόθηκε κανονικά εκκίνηση στον αγώνα και ενώ τα έντονα καιρικά φαινόμενα ξεκίνησαν κάποιες ώρες αργότερα με τους αθλητές να βρίσκονται μέσα στο πεδίο “μάχης” θα λέγαμε, ο αγώνας δεν διακόπηκε έγκαιρα!
Διαβάσαμε πολλά σχόλια από γνώστες του περιστατικού και μη, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Θα σταθούμε αυτή τη φορά σε ένα από αυτά, το οποίο έχει να κάνει με τις υπεύθυνες δηλώσεις που υπογράφουμε όσοι συμμετέχουμε σε αγώνες. Το σχόλιο ανέφερε πως εφόσον υπογράφουμε υπεύθυνη δήλωση συμμετέχουμε με δική μας ευθύνη. Μέχρι ποιο σημείο όμως η ευθύνη είναι δική μας και μέχρι ποιο σημείο φτάνει η ευθύνη της εκάστοτε διοργάνωσης;
Η δήλωση αυτή ονομάζεται Δήλωση αποποίησης ευθυνών και αποτελεί νομικό έγγραφο, που υπογράφεται από τους συμμετέχοντες, απαλλάσσοντας τους διοργανωτές από ευθύνες για τυχόν τραυματισμούς, ατυχήματα ή προβλήματα υγείας κατά τη διάρκεια του αγώνα.
Παρακάτω ακολουθεί το υπόδειγμα μιας τέτοιας δήλωσης, το περιεχόμενο της οποίας είναι περίπου ίδιο σε κάθε διοργάνωση. Τα κυριότερα σημεία αυτής της δήλωσης αφορούν την αποδοχή από την μεριά του δρομέα πως το τρέξιμο αποτελεί μια επικίνδυνη δραστηριότητα, ο δρομέας συμμετέχει ενώ είναι υγιής, αποδέχεται τους κανονισμούς της διοργάνωσης και πως ο διοργανωτής δεν ευθύνεται για κάποιο ενδεχόμενο τραυματισμό του κατά τη διάρκεια του αγώνα.
ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΔΗΛΩΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ & ΑΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ
Ο/Η κάτωθι υπογεγραμμένος/η, δηλώνω με την παρούσα ότι:
- Συμμετοχή με Ατομική Ευθύνη: Συμμετέχω στον αγώνα με δική μου, απόλυτη προσωπική ευθύνη, έχοντας επίγνωση των κινδύνων που εμπεριέχει το τρέξιμο/ορεινό τρέξιμο (ενδεικτικά: πτώσεις, επαφή με άλλους συμμετέχοντες, καιρικές συνθήκες, συνθήκες δρόμου, μονοπατιού).
- Κατάσταση Υγείας: Βεβαιώνω ότι η κατάσταση της υγείας μου είναι καλή, έχω υποβληθεί σε πρόσφατες ιατρικές εξετάσεις και έχω προπονηθεί κατάλληλα για την απόσταση που συμμετέχω.
- Απαλλαγή Ευθύνης: Απαλλάσσω τους διοργανωτές, τους εθελοντές και κάθε άλλο εμπλεκόμενο πρόσωπο από κάθε ευθύνη για τυχόν τραυματισμό, θάνατο, απώλεια προσωπικών αντικειμένων ή άλλη βλάβη της υγείας μου, που μπορεί να προκύψει από τη συμμετοχή μου στον αγώνα.
- Ιατρική Φροντίδα: Συναινώ σε τυχόν ιατρική περίθαλψη, διακομιδή ή επείγουσα ιατρική βοήθεια που μπορεί να χρειαστώ κατά τη διάρκεια του αγώνα.
- Κανονισμοί: Δηλώνω ότι έχω διαβάσει, κατανοήσει και αποδέχομαι πλήρως τους κανονισμούς διεξαγωγής του αγώνα.
- Χρήση Εικόνας (προαιρετικό): Συναινώ στη χρήση της εικόνας μου (φωτογραφίες/βίντεο) από τους διοργανωτές για προωθητικούς σκοπούς
Θα εστιάσουμε στην συμμετοχή με ατομική ευθύνη και στην απαλλαγή ευθύνης της διοργάνωσης. Η αλήθεια είναι πως συμμετέχουμε πάντα με τη θέλησή μας, κανένας δεν αναγκάζεται να δηλώσει συμμετοχή σε αγώνες, όλοι αγαπάμε το τρέξιμο και τις διοργανώσεις, περνάμε όμορφα, διασκεδάζουμε, ταξιδεύουμε, γνωρίζουμε νέα μέρη, κάνουμε νέους φίλους, δεσμούς που κρατούν μια ζωή, θα μπορούσα να γράψω ατέλειωτες σελίδες για όλα όσα έχω ζήσει μέσα από το τρέξιμο και τους αγώνες αλλά πάντα υπό τα “ασφαλή” όρια που έχει θέσει η εκάστοτε διοργάνωση. Όλοι οι δρομείς γνωρίζουμε τους κινδύνους και όντως συμμετέχουμε με δική μας ευθύνη. Αν συμβεί οποιοδήποτε ατύχημα, αν πέσουμε, αν χτυπήσουμε, αν για κάποιο λόγο δεν αισθανθούμε καλά, αν έχουμε προβλήματα υγείας γενικά, πχ αν έχουμε υπόταση, στομαχικά προβλήματα, αν δεν βλέπουμε την σήμανση της διοργάνωσης ενώ έχει τοποθετηθεί σωστά και μας συμβεί οτιδήποτε και πολλά άλλα τέτοιου είδους παραδείγματα τότε ναι είναι δική μας ευθύνη αν μας συμβεί κάτι.
Δεν είναι όμως όλα ευθύνη των αθλητών. Ο διοργανωτής οφείλει να προβεί στις απαραίτητες ενέργειες ώστε να πραγματοποιηθεί με επιτυχία ένας αγώνας. Νούμερο ένα στην συνταγή της επιτυχίας, δεν είναι το αναμνηστικό t-shirt αλλά η παροχή ασφάλειας προς τους αθλητές. Ασφάλεια σε μια διοργάνωση θεωρείται η στελέχωση σταθμών με ανθρώπους, τα συχνά check points ώστε να γνωρίζουν οι διοργανωτές πώς οι αθλητές περνούν όλοι σταδιακά από τους σταθμούς και είναι καλά στην υγεία τους, οι ομάδες διάσωσης, η σήμανση, οι πλήρως επανδρωμένοι σταθμοί υδροτροφοδοσίας, ώστε να μην μείνει κανείς από φαγητό ή νερό, οι ανακλαστικές πινακίδες τη νύχτα, η σκούπα που ακολουθεί τον τελευταίο αθλητή, η ενδοεπικοινωνία μεταξύ διοργανωτών, εθελοντών, το τηλέφωνο ανάγκης (που μου έτυχε προσωπικά σε αγώνες να μην απαντήσει κάποιος, ή να το έχει κλειστό) και άλλα.
Το σπουδαιότερο όμως ως προς την ασφάλεια θεωρώ πως είναι, ειδικά όταν αναφερόμαστε σε αγώνα ορεινού τρεξίματος, η συνεχής παρακολούθηση των μετεωρολογικών προβλέψεων και ειδικά για αγώνες που κινούνται σε μεγάλα υψόμετρα. Για τον καιρό γενικά ποτέ δεν μπορείς να είσαι 100% σίγουρος αλλά πάντα υπάρχουν ενδείξεις στα δελτία. Οι διοργανωτές λοιπόν φέρουν αυτή την τεράστια ευθύνη της διεξαγωγής ή όχι ενός αγώνα ή της έγκαιρης διακοπής του χωρίς να μπουν σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές. Ευτυχώς, βλέπουμε διοργανώσεις να μεταθέτουν τις ημερομηνίες ή τις ώρες διεξαγωγής των αγώνων τους ή ακόμη και την πλήρη αναβολή τους σύμφωνα με τα καιρικά δελτία.
Μέσα από τις παραπάνω σκέψεις, μου ήρθε στο μυαλό το Rodopi Challenge 82km. που θα διεξαγόταν τον Απρίλιο του 2019 στον οποίο είχα δηλώσει κι εγώ συμμετοχή. Δυστυχώς τις τελευταίες μέρες οι μετεωρολογικές προβλέψεις δεν ήταν ευοίωνες για τη διεξαγωγή του. Πήγαμε όλοι οι συμμετέχοντες παραμονή του αγώνα στο Δασικό Χωριό Ερύμανθου με την ελπίδα μήπως αλλάξουν οι προβλέψεις. Ο αγώνας θα ξεκινούσε τα ξημερώματα. Η διοργάνωση μας ενημέρωσε μέσα στη νύχτα πως ο αγώνας αναβάλλεται γιατί λόγω της καταρρακτώδους βροχής ( συνδυαστικά με “γιορτή” κεραυνών) φούσκωσαν τα ρέματα, ξηλώθηκαν γέφυρες και θα ήταν εξαιρετικά επικίνδυνη η διεξαγωγή του. Κατ’ εμέ πολύ σωστά έπραξαν αλλά δυστυχώς δεν είχαν όλοι την ίδια άποψη με μένα. Οι πιο φανατικοί δρομείς είχαν αντίθετη άποψη, ήθελαν να ριχτούν στα μανιασμένα νερά, στα λασπωμένα μονοπάτια γιατί όπως έλεγαν είχαν προπονηθεί, είχαν κάνει έξοδα για να έρθουν στην εκκίνηση κ.α. Ευτυχώς για όλους μας η διοργάνωση δεν τους άκουσε. Δεκτές όλες οι θυσίες που όλοι κάνουμε για να βρεθούμε σε μια εκκίνηση και ειδικά σε μια υπεραπόσταση, οι ώρες προπόνησης, οι μετακινήσεις, τα έξοδα… αλλά πίστεψέ με φίλε δρομέα, τα έξοδα κηδείας είναι μεγαλύτερα και οι ανθρώπινες απώλειες είναι πληγές που δεν κλείνουν ποτέ. Σε αυτή την συγκεκριμένη περίπτωση λοιπόν βλέπουμε τη διοργάνωση να αποφασίζει με γνώμονα την ασφάλεια όλων και παρόλο που κάποιοι δρομείς είναι αντίθετοι, η διοργάνωση κρατά σταθερή την απόφασή της να υπερασπιστεί την ασφάλειά μας.
Δεν υπάρχει σημαντικότερη παροχή σε μια διοργάνωση από την ασφάλεια των συμμετεχόντων και των ανθρώπων που την στελεχώνουν, γι’ αυτό πάντα πρέπει να υπάρχει έτοιμο plan b για τις καιρικές εξελίξεις ειδικά στα ορεινά πεδία. Η ζυγαριά των ευθυνών πάντα θα γέρνει προς το μέρος του διοργανωτή γιατί οι αποφάσεις του είναι αυτές που καθορίζουν κατά πολύ μεγάλο ποσοστό την έκβαση του αγώνα και μάλιστα αυτές οι αποφάσεις δυστυχώς κάποιες φορές δεν αφορούν προγραμματισμένα αλλά αναπάντεχα γεγονότα, όπως μια απίστευτη καταιγίδα. Οι αποφάσεις λοιπόν πολλές φορές πρέπει να είναι εύστοχες & γρήγορες για να μην χάνεται πολύτιμος χρόνος & κινδυνεύουν ανθρώπινες ζωές. Ευχόμαστε να μην ξαναχαθεί ανθρώπινη ζωή και να μην εκτεθούν άλλοι άνθρωποι σε κίνδυνο. Η απώλεια του συναθλητή μας ειπώθηκε πως θα φέρει αλλαγές στο νομικό πλαίσιο που θα προστατεύει από εδώ και στο εξής αθλητές και διοργανωτές. Αναμένουμε…και ως τότε ας μην ξεχνάμε να ακούμε το ένστικτό μας που πολλές φορές μας οδηγεί στην επιβίωση με επιτυχία!